Chóry polskie w Katowicach

Jednakże uniwersalną rolę spełniał śpiew chóralny i zanim powstały pierwsze chóry polskie (w Bogucicach „Lutnia" w roku 1894, potem „Echo" w Dębie i ,,Halka" w Załężu), śpiewano wiele już we wszystkich tych z formuły organizacyjnej katolickich towarzystwach, w istocie będących stowarzyszeniami narodowymi. Niemcy dość szybko zorientowali się, jaką silę, także jednoczącą, posiada śpiew chóralny i jakie przynosi emocjonalne korzyści. Dlatego urodzony w Kwidzyniu, studiujący potem w Berlinie nauczyciel muzyki Oskar Meister przybywszy w roku 1872 do Katowic i przekonawszy się, jak wszędzie na obrzeżach rozbrzmiewa tu polska pieśń, założył nie tylko w mieście Instytut Muzyczny (właśnie tak na-zwal szkolę muzyczną, którą kierował), ale i w roku 1885 pierwszy chór, powstały ze skromnego chóru dziewczęcego. Dzięki niemu zaczęto dawać w Katowicach koncerty i Oskar Meister zaczął uchodzić za twórcę życia muzycznego Katowic. Faktem jest, ze zgromadził wokół siebie utalentowanych muzykowi dyrygentów z całego cesarstwa, a jednym z nich był dyrygent chóru chłopięcego Stanisław Rzadkowski, nazywany w licznych wspomnieniach ,,Papa Staś (Stasch)".

Zastanawiając się nad zakresem zainteresowań kulturalnych nowych niemieckich mieszkańców miasta, należy przypomnieć słowa starosty bytomskiego Hugona Solgera, któremu podlegały jeszcze administracyjnie Katowice. Znalazły się one w jego monografii ,,Der Kreis Beuthen" z roku 1860 i pozwalają. na poprawkę w ocenie wzajemnych relacji pod tym względem między przybyszami niemieckimi a miejscowymi Polakami, wykazującymi większe skłonności ku działalności kulturalnej. Oto co stwierdził Solger, odnosząc tę opinię zarówno do niemieckich robotników, jak i techników, rzemieślników oraz urzędników królewskich i prywatnych: Najbardziej widoczną orientacją tej klasy jest żądza posiadania pieniędzy i dążenie do materialnego życiowego dostatku. Potrzeba rozkoszy duchowych i zamiłowanie do piękniejszych stron ludzkiego bytowania nie objawia się w takim stopniu, w jakim odpowiadałoby to wygodnej sytuacji większości.