Obrona miasta we wrześniu 1939 i okupacja Katowic

Ale w dniu 1 września 1939 roku musiało ono się stać nietolerancyjne dla najeźdźców hitlerowskich. Byli śląscy powstańcy i działacze plebiscytowi, patrioci różnych orientacji politycznych, jeszcze mający w pamięci pogrzeb Wojciecha Korfantego w dniu 20 sierpnia 1939 roku w Katowicach, oni to, świadkowie tej ostatniej wielkiej manifestacji patriotycznej w Katowicach, wraz z harcerzami i członkami OMP, organizacji młodzieży powstańczej, wy-dali bój najeźdźcom. Kilka dni trwała ta nierówna walka o Katowice. Po jej zakończeniu trwały egzekucje pokonanych, ale niezwyciężonych.

Mianowany Gauleiterem Górnego Śląska Fritz Bracht, pochodzący z Lippe-Detmold ogrodnik z zawodu (w kwietniu 1945 roku popełnił samobójstwo w Kudowie w ucieczce przed frontem), przez ponad cztery lata sprawował krwawe rządy w krainie, która uchodziła za „bezpieczny schron Rzeszy", mając pod bokiem Oświęcim i gilotynę na dziedzińcu katowickiego więzienia przy ulicy Mikołowskiej.